یکی از مکان های مقدس و مذهبی مسیحیان کلیسا است که آنها برای دعا و عبادت به این مکان ها مراجعه میکنند. تهران در طول سالهای گذشته اقوام و ادیان مختلفی دیده که یکی از این دین ها مسیحیت بوده است، به همین علت کلیساهای بسیاری در پایتخت برای عبادت مسیحیان ساخته شده است. این کلیساها از جاهای دیدنی تهران محسوب میشوند که در ادامه به معرفی آنها پرداختهایم، برای آشنایی بیشتر تا پایان مقاله با ما در بیو تهران همراه باشید.
فهرست مطالب
کلیساهای تهران کجاست؟
کلیساهای زیادی در ایران وجود دارد که در شهرهای مختلف قرار گرفتهاند که بیشتر در شهرهای اصفهان، تهران و آذربایجان غربی هستند. این کلیساها شاخههای مختلفی از مسیحیت هستند که در ادامه آنها را توضیح خواهیم داد. در سفر به تهران در کنار بازدید از کاخ های تهران حتما به کلیساهای تهران هم سر بزنید.
شاخه های مختلف کلیساهای ایران:
- ارامنه
- آشوری
- پروتستان
- کاتولیک
همه کلیساهای تهران این خصوصیات را دارا هستند، برای ورود به کلیساهای تهران باید از قبل مجوز ورود دریافت کنید و یا با تور تهرانگردی به بازدید آنها بروید.
معرفی 10 تا از کلیساهای معروف تهران
همان طور که گفتیم کشور ما ایران و پایتخت آن تهران کلیساهای بسیاری دارد که از شاخه های مختلف مسیحیت هستند. این کلیساها بسیار معروف هستند و از جاهای تاریخی تهران محسوب میشوند که بازدیدکنندگان بسیاری دارند. اگر به دنبال جاهای دیدنی تهران در زمستان هستید، این کلیساها مکان مناسبی است.
10. کلیسای ارتدکس یونانی تهران
کلیسای ارتدکس یونانی از زیباترین کلیساهای تهران است که مرکزیت مسیحیان یونانی ارتدکس به علت اختلافاتی که داشتند از هم پاشیده شده و در جاهای مختلف جهان از جمله ایران ساکن شدند. دو کشور ایران و یونان از سالیان دراز با هم روابط تجاری داشتند و کالاهایی بسیاری بین این دو کشور تجارت میشد.

کالاهایی که بین ایران و یونان تجارت می شد:
- ابریشم
- تنباکو
- پنبه
ایرانیان در ساخت راه آهن و کارخانه آسفالت از یونانیان کمک گرفتهاند. یونانیان نیز در شهرهای ایران از جمله تهران کلیساهایی برای عبادت مسیحیات ارتدکس بنا کردند که در حال حاضر این کلیساها نیمه تعطیل هستند و مراسمی در آنها برگزار نمیشود. کلیسای ارتدکس یونانی معماری بسیار منحصربهفردی دارد و داخل آن نقاشیهای از مسیح به چشم میخورد.
سطح های مختلف کلیسای ارتدکس یونانی:
سطح ۱: جایگاه آسمانی به کشیشان تعلق دارد که یک صندلی بزرگ مخصوص ص آنها در این سالن وجود دارد که از سنگ مرمر ساخته شده است.
سطح ۲: جایگاه زمینی به پیروان تعلق دارد.
اطلاعات آدرس و امکان بازید کلیسای ارتدکس یونانی
| شاخه مسیحیت | کلیسای ارتدکس یونان |
| امکان بازدید | با تورهای تهرانگردی |
| آدرس | تهران، خیابان شهید مفتح، ضلع جنوب شرقی چهارراه طالقانی، پلاک سه |
یونانیان کلیساهای خود را در ایران برای عبادت و امور مذهبی ساختهاند.
9. کلیسای حضرت یوسف(ع) تهران
اولین و زیباترین کلیساهای کاتولیک تهران کلیسای حضرت یوسف است که در سال ۱۳۲۹ شمسی ساخته شده است که در این کلیسا جشنهای زیادی برگزار میشود. معماری این کلیسا از معماری تمدن آشوریان الگو گرفته شده و روی صفه بنا شده که با چند پله به حیاط متصل شده است.
جشن های کلیسای حضرت یوسف:
- عید میلاد مسیح
- مراسم قیام حضرت مسیح
- شب ژانویه
- جشن تموز
- عید آب پادشاهان
- جشن سال نو آشوریها
- جشن عروج حضرت مسیح
روی گنبد و دیوارهای کلیسای حضرت یوسف تعدادی نورگیر قرار داده شده و از رنگهای کرم، زرد و آبی در طراحی کلیسا به کار گرفته شده است.
اطلاعات آدرس و امکان بازدید کلیسای حضرت یوسف
| شاخه مسیحیت | آشوریان کاتولیک |
| امکان بازدید | با هماهنگی و دریافت مجوز |
| آدرس | تهران، خیابان انقلاب، خیابان فرصت، پلاک ۹۱ |
8. کلیسای نیکلای مقدس تهران
یکی از کلیساهای معروف تهران که در زمان پهلوی توسط مهاجران روسی بنا شده کلیسای نیکلای مقدس است که بعد از انقلاب مدتی غیرفعال بود که در بعدها بازگشایی شد و در حال حاضر مراسمات مذهبی مسیحیان در این کلیسا برگزار میشود. کلیسای نیکلای مقدس از نظر معماری شباهت زیادی به کلیساهای روسی دارد و بعضی از اشیا گرانقیمت کلیسا از روسیه توسط مهاجران به ایران آورده شده است. به دلیل کم بودن مسیحیان ارتدکس در ایران این کلیسا فعالیت کمی دارد.

اطلاعات آدرس و امکان بازید کلیسای نیکلای مقدس
| شاخه مسیحیت | مسیحیان ارتدکس شرقی روسیه |
| امکان بازدید | با هماهنگی قبلی و دریافت مجوز |
| آدرس | تهران، خیابان شهید مفتح، بعد از خیابان طالقانی، کوی عطارد |
7. کلیسای توما تهران
کلیسایی که در زمان پهلوی دوم در تهران بنا شد کلیسای توما همان کلیسای آشوری توما است که با معماری و طراحی مدرن و بینظیری ساخته شده است. در نمای بیرونی کلیسا طرحهایی از صلیب به کار رفته و این کلیسا از بزرگترین کلیساهای پروتستان است. کلیسا توما دو در ورودی از طرف شرق و شمال دارد که به وسیله پلههایی به محوطه اصلی وصل شدهاند.
اطلاعات آدرس و امکان بازید کلیسای توما
| شاخه مسیحیت | کلیسای انجیلی پروتستان |
| معمار | داوید اوشانا |
| امکان بازدید | با هماهنگی و دریافت مجوز مخصوص |
| آدرس | تهران، خیابان کارگر شمالی، خیابان خسروی، شماره ۱۵۷ |
کلیساهای قدیمی تهران
کلیساهای بسیاری در پایتخت وجود دارد که بسیاری از آنها قدمت زیادی دارند و از سالیان بسیار دور برای عبادت مسیحیان ساخته شدهاند، بعضی از این کلیساها بیش از دویست سال قدمت دارند.
6. کلیسای پطروس مقدس تهران
یکی از کلیساهای تهران که در منطقه 12 پایتخت واقع شده و در دوره قاجار توسط مبلغان مذهبی پروتستان ساخته شده کلیسای پطروس مقدس است که معماری ایرانی اروپایی دارد. محراب این کلیسا به شکل ذوزنقه و در بخش جنوبی قرار گرفته و در کنار آن برج ناقوس واقع شده است. این کلیسا سه ورودی دارد که دو ورودی در قسمت غربی و یک ورودی در قسمت شرقی واقع شده است. ورود فارسی زبانان به کلیسای پطروس مقدس ممنوع است و تنها کرهایها و ارامنه میتوانند به این کلیسا وارد شوند.

اطلاعات آدرس و امکان بازید کلیسای پطروس مقدس
| شاخه مسیحیت | پروتستان |
| امکان بازدید | با تورهای تهرانگردی |
| آدرس | تهران، خیابان امام خمینی، خیابان جمهوری، خیابان سی تیر، پلاک ۱/۷ |
5. کلیسای سورپ گئورگ تهران
کلیسای سورپ گئورگ از قدیمیترین کلیساهای تهران است که در جنوب تهران قرار گرفته است. این کلیسا همزمان با روی کار آمدن قاجاریه بنا شده و بیش از ۲۱۲ سال قدمت دارد که در آن زمان اطراف کلیسا ارمنی نشین بودهاند. کلیسای گئورگ در ابتدا یک محراب روستایی بوده که بعدها به کلیسا تبدیل شده است.
سردار گئورگ یکی از سرداران مسیحی است که به خاطر ترویج دین مسیحیت به دست بتپرستان کشته شده است. مسیحیان هر ساله در سالروز گئورگ در دهه اول مهرماه مراسم عبادی ویژهای در این کلیسا برگزار میکنند و قربانی ذبح میکنند.
اطلاعات آدرس و امکان بازید کلیسای سورپ گئورگ
| شاخه مسیحیت | کلیسای حواری ارامنه |
| امکان بازدید | با هماهنگی قبلی و دریافت مجوز |
| آدرس | تهران، خیابان عنیفنژاد، میدان وحدت اسلامی، بازارچه قوامالدوله، کوچه کلیسا |
مراسم عبادی سالروز مرگ گئورگ هر ساله در کلیسای سورپ گئورگ برگزار میشود.
4. کلیسای بارتوقیمئوس و تادئوس مقدس تهران
یکی از کلیساهای قدیمی تهران کلیسای بارتوقیمئوس و تادئوس است که در سال ۱۱۶۰ خورشیدی به دست گریکور درهوانسیان ساخته شده است. تعدادی از مسیحیان که از جلفا اصفهان به تهران مهاجرت کرده بودند در دروازه شاه عبدالعظیم یکی از دروازه های تهران ساکن بودند که به تدریج با مهاجرت ارامنه از شهرهای دیگر تعداد آنها افزایش پیدا کرد و به فکر احداث کلیسای بارتوقیمئوس و تادئوس در کوچه ارامنه افتادند.

بخش های مختلف کلیسای بارتوقیمئوس و تادئوس مقدس:
- تالار مراسم
- حیاط
- ورودی به تالار
- ایوان
- فضای نیمه باز در شرق تالار
- اتاق جنوب شرقی تالار
- محراب در شرق تالار
اطلاعات آدرس و امکان بازید کلیسای بارقیمئوس و تادئوس
| شاخه مسیحیت | کلیسای حواری ارامنه |
| امکان بازدید | با تورهای تهران گردی |
| آدرس | تهران، بازار، خیابان مولوی، شهید مصطفی خمینی، چهارراه مولوی، بازار حضرتی، کوچه ارامنه |
3. کلیسای سرکیس مقدس تهران
یکی از کلیساهای معروف تهران در منطقه ۶ کلیسای سرکیس مقدس است که نام آن از یک قدیس حواری ارامنی گرفته شده است و با هزینه فردی به نام مارگار سرکیسیان ساخته شده است. کلیسای سرکیس بر روی صفهای کم ارتفاع ساخته شده که گنبدی ۱۶ ضلعی با نورگیرهای بزرگ و دو برج برای ناقوسخانه دارد. یکی از مراسمات ویژه کلیسای سرکیس مقدس بزرگداشتی برای نسل کشی ارامنه است که خیلی باشکوه برگزار میشود.

اطلاعات آدرس و امکان بازید کلیسای سرکیس مقدس
| شاخه مسیحیت | کلیسای حواری ارامنه |
| معمار | اوژن آفتاندلیانس |
| امکان بازدید | با هماهنگی قبلی |
| آدرس | تهران، خیابان کریمخان، خیابان استاد نجاتالهی |
یادمان نسلکشی ارامنه یکی از ویژگیهای بارز کلیسای سرکیس مقدس است.
کلیساهای در حال فعالیت تهران
در بین کلیساهای زیادی که در تهران وجود دارد بعضی از آنها همچنان فعال بوده و مسیحیان زیادی برای راز و نیاز و برگزاری مراسمات ویژه به آنجا میروند.
2. کلیسای میناس مقدس تهران
کلیسای میناس مقدس در روستای ونک یکی از روستاهای اطراف تهران قرار گرفته و در زمان قاجاریه توسط حسن مستوفی الممالک برای ارمنیهای ساخته شده که معماری زیبایی دارد و در ساخت این کلیسا از خشت و آجر استفاده شده است. در گوشهای از حیاط کلیسای میناس مقدس یک قبرستان قدیمی وجود دارد که به غیر از ارامنه، قبرهایی از مسیحیان انگلیسی هم دیده میشود. این کلیسا از کلیساهای فعال تهران است و مراسمات زیادی در این مکان مقدس برگزار میشود.

اطلاعات آدرس و امکان بازید کلیسای مینای مقدس
| شاخه مسیحیت | کلیسای حواری ارامنه |
| امکان بازدید | با تورهای تهرانگردی |
| آدرس | تهران، میدان ونک، ده ونک، محله ارامنه، کوچه قلعه ارامنه، بنبست کلیسا |
1. کلیسای مریم مقدس تهران
کلیسای مریم مقدس توسط هزینه شخصی رومان عیسی یان ساخته شده که ساخت آن در زمان پهلوی سال ۱۳۱۷ آغاز شد و تا سال ۱۳۲۴ طول کشید. این کلیسا در منطقه ۱۱ تهران واقع شده و اولین کلیسای جامع ارامنه در تهران است. کلیسای مریم مقدس به سبک کلیساهای ارمنستان ساخته شده و گنبد آن با معماری بیزانسی ساخته شده و ورودی کلیسا دو ستون دارد.

موزه آرداک مانوکیان یکی از موزه های تهران در یکی از ساختمانهای مجاور کلیسای مریم مقدس قرار دارد که مجموعههای مختلفی دارد.
مجموعه های موزه آرداک مانوکیان:
- تصاویر و نقشههای کلیساهای ارامنه کشور
- لوازم مورد استفاده در مراسمات کلیساها
- لباسهای سنتی زنان ارمنی
- مدارک شخصی آرداک مانوکیان
- کتابهای خطی با محتوای دینی
- آثار برگزیده هنرمندان ارامنه ایران
اطلاعات آدرس و امکان بازید کلیسای آرداک مانوکیان
| شاخه مسیحیت | کلیسای حواری ارامنه |
| معمار | نیکولای مارکوف |
| امکان بازدید | با تورهای تهرانگردی |
| آدرس | تهران، خیابان جمهوری، خیابان میرزا کوچکخان |
موزه آرداک مانوکیان در یکی از ساختمانهای مجاور کلیسای مریم مقدس است.

قوانین وارد شدن به کلیسا
قبل از اینکه کلیساهای تهران را معرفی کنیم قوانینی که در کلیساها باید رعایت شود را توضیح میدهیم.
- رعایت حجاب در کلیساها الزامی است و پوشیدن لباس آستین خیلی کوتاه و شلوارک ممنوع است.
- در بعضی از کلیساها قرار دادن پاها به صورت ضربدری نوعی بیادبی محسوب میشود.
- در بیشتر کلیساها باید بدون کفش وارد شوید.
- در بعضی از کلیساها عکاسی ممنوع است پس قبل از گرفتن عکس حتما اجازه بگیرید.
در هنگام ورود به کلیسا باید قوانین مربوط به آنها را رعایت کنید.
سوالات متداول درباره کلیساهای تهران
کلیسای مریم مقدس، کلیسای سرکیس مقدس، کلیسای میناس مقدس
موزه آرداک مانوکیان
یادبود نسلکشی ارامنه
در این مقاله سعی کردیم بعضی از کلیساهای تهران را که از مهمترین جاهای تاریخی تهران محسوب میشوند را معرفی کنیم. کلیساهای پایتخت محل برگزاری و آیین ویژه مسیحیان مقیم تهران است که بعضی از آنها در حال فعالیت هستند. اگر قصد بازدید از کلیساهای تهران را دارید میتوانید از طریق تورهای تهران گردی و هماهنگی قبلی به این اماکن مذهبی بروید و از نزدیک این بناهای باشکوه را تماشا کنید.
بیشتر بخوانید:
